VI pielgrzymka Jana Pawła II do Polski 1997 r.

Kontekst międzynarodowy

W USA w 1996 roku ponownie na prezydenta wybrany został Bill Clinton. Mimo złagodzenia kursu w polityce międzynarodowej, USA zbombardowały Irak. Prezydentem Rosji pozostał Borys Jelcyn, a w Czeczenii trwało chwilowe zawieszenie broni.

W Izraelu następcą zamordowanego Rabina został Nataniahu – napięcie na Bliskim Wchodzie ponownie wzrosło. W Afganistanie władzę przejęli talibowie wprowadzając tam fundamentalistyczny reżim sunnicki. Narastał konflikt turecki, gdzie działała komunistyczna partyzantka kurdyjska, oraz w Algierii, gdzie brutalni fundamentaliści islamscy walczyli z laicką dyktaturą. W Indiach władzę przejęli nacjonaliści.

W Azji Południowo-Wschodniej w 1997 roku doszło do bezprecedensowego i nieoczekiwanego załamania się gospodarczego tzw. azjatyckich Tygrysów.

W Afryce natomiast trwały waśnie etniczne w Zairze. Kilkaset tysięcy Hutu umknęło przed czystkami etnicznymi, zaś wieloletni dyktator tego kraju Mobutu został obalony.

Władzę w Hiszpanii objął centrowy polityk Jose Maria Aznar, po 14 latach rządów socjalistów. Natomiast we Francji i w Wielkiej Brytanii u władzy znaleźli się socjaliści – Lionel Jospin oraz Tony Blair, zaś we Włoszech lider postkomunistów Massimo D’Alema. Blair przetrwa u steru władzy kolejne 8 lat. Opinią europejską wstrząsnęła w 1997 roku śmierć księżnej Diany, byłej żony brytyjskiego następcy tronu Karola.

W sferze technologii dokonano pierwszego klonowania. Naukowcom udało się sklonować owcę Dolly, która żyła jednak krótko.

Kontekst polski:

Zmuszony do ustąpienia Józef Oleksy, przekazuje władzę kolejnemu postkomunistycznemu premierowi – Włodzimierzowi Cimoszewiczowi. W lipcu 1996 po raz kolejny zostało odroczone ratyfikowanie konkordatu. Następuje też liberalizacja ustawy antyaborcyjnej, dopuszczająca zabicie dziecka nienarodzonego z powodu „trudnych warunków życia kobiety”. Zostanie ona w maju 1997 uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z konstytucją.

Prawicowa opozycja pozaparlamentarna organizowała się w Akcji Wyborczej „Solidarność”, która skupiała struktury związku i prawicowe partie polityczne. Poza nią pozostał ROP Jana Olszewskiego. Związkowcy „S” w marcu 1997 zorganizowali falę protestów pracowniczych. W sierpniu 1997 prezydent Kwaśniewski został oskarżony o kontakty z rezydentem wywiadu rosyjskiego w Polsce – Władimirem Auganowem. Wrześniowe wybory parlamentarne wygrał AWS. W październiku 1997 roku na czele rządu stanął przedstawiciel tego klubu – Jerzy Buzek. W skład jego gabinetu weszła jeszcze UW.

W 1996 Polska została przyjęta do OECD. A w lipcu 1997 otrzymaliśmy zaproszenie od NATO do negocjacji w sprawie członkostwa. Ponownie miała miejsce wizyta prezydenta Clintona w Warszawie.

W kwietniu 1997 roku został przyjęty przez Zgromadzenie Narodowe projekt konstytucji. Referendum z maja niewielką większością głosów (przy protestach prawicy) uznało ważność nowej ustawy zasadniczej.

W lipcu nastąpiła tzw. powódź tysiąclecia, wiele miast polskich zostaje zalanych przez wodę. Powódź spowodowała kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych oraz ogromne straty materialne.

Kontekst kościelny

W listopadzie 1996 rozpoczęto uroczyście pierwszy rok przygotowań do jubileuszu 2000-lat chrześcijaństwa – rok Jezusa Chrystusa.

W sferze ekumenicznej papież, mimo że uznawano to za utrudnienie dialogu z prawosławiem, wziął aktywny udział w obchodach 400-lecia unii brzeskiej i 350-lecia unii użhorodzkiej. Napięcie w stosunkach z prawosławiem wiązało się ze wzrastającym napięciem w stosunkach z Rosją – w 1997 roku odwołano wizytę w Rzymie przedstawicieli patriarchatu moskiewskiego, zaś papież wystąpił w obronie wolności religijnej katolików w Rosji. Ochłodziły się także stosunki z patriarchatem ekumenicznym Konstantynopola.

W 1996 papież przyjął w Rzymie anglikańskiego arcybiskupa Cantenbury, a także ormiańskiego katolikosa Gergina I, w obu przypadkach podtrzymując dialog teologiczny. Przyjął także głównego rabina Rzymu.

Stolica Apostolska dalej starała się normalizować stosunki z innymi państwami i nawiązać je z tymi, które dopiero powstały. Nawiązane zostały stosunki z Tadżykistanem, Libią i Angolą. Na specjalnych audiencjach Jan Paweł II przyjął Fidela Castro oraz premiera Izraela Nataniahu. Stolica apostolska ponownie zabrała głos w sprawach pokoju na Bliskim Wschodzie, w Afryce etc.

W dziedzinie życia wewnętrznego kościoła Jan Paweł II wydał w 1996 konstytucję apostolską Universi Dominici gregis dotyczącą zasad wyboru nowego papieża, adhortację apostolską poświęconą życiu konsekrowanemu, zaś w 1997 kuria rzymska ogłosiła instrukcję o warunkach współpracy świeckich w posłudze kapłanów.

Lata 1996-1997 były też latami intensywnych podróży apostolskich Ojca Świętego. W 1996 odwiedził Amerykę Środkową i Wenezuelę, Tunezję, Słowenię, zjednoczone Niemcy, Węgry i Francję. A w 1997 oprócz Polski, także Bośnię i Hercegowinę, Czechy, Liban i Brazylię.

Wśród beatyfikacji papieskich wyróżniały się wyniesienia na ołtarze ofiar nazizmu – niemieckich, austriackich, a przede wszystkim polskich męczenników, a także Ceferino Gimeneza Malli – pierwszego cygańskiego świętego, ofiarę hiszpańskich komunistów.

Na rok 1997 przypadało też 50-lecie kapłaństwa Jana Pawła II, który to jubileusz uświetnił książką „Dar i tajemnica”.

W 1996 papież ponownie trafił do szpitala – tym razem z powodu wycięcia wyrostka robaczkowego. W 1997 zmarła Matka Teresa z Kalkuty.