I pielgrzymka Jana Pawła II do Polski

Kontekst międzynarodowy

Koniec lat 1970-tych to okres wstrząsów politycznych na świecie. Polityce „odprężenia” pomiędzy blokami, firmowanej przez ówczesnego prezydenta USA Jimmy’ego Cartera, symbolizowanej przez podpisanie układu o ograniczeniu zbrojeń strategicznych SALT II, towarzyszy zaostrzanie wyścigu zbrojeń przez Związek Sowiecki i jego przywódcę Leonida Breżniewa. Breżniew odpowiadał za rozbudowę systemu represyjnego ZSRS (m.in. rozrost gułagu) oraz za agresywną politykę zagraniczną. Jej symbolem była grudniowa agresja Sowietów na Afganistan z roku 1979.

Trwała rywalizacja sowiecko-chińska o przywództwo w świecie komunistycznym. Jej wyrazem była wojna pomiędzy popieranym przez Sowiety komunistycznym Wietnamem i wspieranym przez ChRL reżimem Czerwonych Khmerów w Kambodży. Zwycięstwo Wietnamczyków i ich okupacja Kambodży w styczniu 1979 oznaczała paradoksalnie nie tylko umocnienie pozycji Moskwy w Indochinach, ale także kres najkrwawszego reżimu komunistycznego, jaki kiedykolwiek istniał (Pol Pot odpowiada za śmierć ponad 30% ludności swego kraju).

Obalony dyktator Kambodży symbolizuje nie tylko zwyrodnienia komunizmu, ale także degrengoladę kultury zachodniej. Pol Pot był bowiem starannie wykształconym humanistą,  absolwentem paryskiej Sorbony. Właśnie ze środowisk uniwersyteckich wywodziły się grupy lewackich terrorystów (jak Czerwone Brygady we Włoszech, RAF w Niemczech, ETA i GRAPO w Hiszpanii etc.), które siały postrach w społeczeństwach Zachodu, jak się później okazało w znacznej mierze finansowane przez Związek Sowiecki.

Także w Ameryce Południowej ideologia komunistyczna święciła triumfy. Niemal we wszystkich krajach (poza Chile) trwała „czerwona” guerilla, której także towarzyszyła fala terroryzmu, nazywanego „partyzantką miejską”. Przykład Fidela Castro na Kubie zaowocował przejęciem władzy przez komunizujących Sandinistów w Nikaragui.

Na Bliskim Wschodzie pojawiło się nowe zjawisko radykalizmu islamskiego. Pionierem stał się tu szyicki Iran, który w 1979 roku przeżywał „rewolucję islamską”, skierowaną przeciwko proamerykańskiemu reżimowi szacha Mohammeda Rezy Pahlawiego. Na czele Iranu stanął ajatollah Ruhollah Chomeini.

W Europie Zachodniej trwał proces integracji europejskiej: w marcu 1979 roku powstał Europejski System Walutowy, zaś w czerwcu odbyły się pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego. Na czele Wielkiej Brytanii stanęła premier Margaret Thatcher, która stała się symbolem „konserwatywnej rewolucji”. Był to jeden z pierwszych syndromów przemijania trwającego od kilkunastu lat prymatu politycznego i ideowego lewicy.

Strony: 1 2 3